NUN Öğrencileri Usturlabı Uygulamalı Öğrendileri

Lise hazırlık öğrencilerimiz bugün, astronomi ölçümlerinde kullanılan tarihî bir araçla tanıştılar: Usturlap. Utrecht Üniversitesinden Hüseyin Şen ve asistanı Kamile Tekfidan hocalarımızın gerçekleştirdiği bir buçuk saatlik atölye çalışması usturlabın tanımı ile başladı. Usturlap, Antik Yunan döneminden 18. yüzyıla kadar Güneş’in, Ay’ın, gezegenlerin ve yıldızların gökyüzündeki konumlarından yerel saatin ve namaz vakitlerinin hesaplanmasına dek pek çok astronomik ve matematiksel ölçümde kullanılmıştır. Öğrencilerimizin heyecanlı ve meraklı bakışları altında hocalarımız, Takiyüddin’in Rasathanesini gösteren 16. yüzyıl minyatürünü, dönemin astronomi çalışmalarını gösteren araçlar üzerinden incelediler.

Usturlaba dair en eski yazılı kaynaklardan, onun tarihsel gelişiminden, günümüze ulaşan usturlapların bugün hangi müzelerde sergilendiğine dek birçok ilginç bilgi edinen öğrencilerimiz en çok, bilimi sanatla birleştiren medeniyetimizin estetik hassasiyetinden etkilendiler. İçinde usturlap geçen hikâyeler ve klasik Türk şiiri beyitlerinden örneklerin de verildiği zengin içeriğe sahip sunumun ardından atölye çalışmasına geçildi.

Öğrenciler öncelikle bugün, 9 Kasım Perşembe günü, güneşin yeryüzünü kaç saat aydınlatacağını hesapladılar. Ardından her biri bireysel olarak kendi doğum günlerindeki gündüz ve gece süresini ölçtü. Usturlap üzerinde ufuk çizgisini bulup heyecanla işaret koyan elleri, dereceleri dakikalara çevirip hesap yaparken ciddileşen sevimli yüzleri görülmeye değerdi. Atölye çalışmasının sonunda herkes usturlap ile en az bir ölçüm yapmayı öğrenmiş, hedeflerine ulaşmıştı.